Zachowek jest instytucją, która uprawnia osoby najbliższe spadkodawcy do wystąpienia z pozwem o zapłatę, jeśli osoby te nie zostały uwzględnione w testamencie sporządzonym przez spadkodawcę, bądź gdy w inny sposób nie otrzymały z majątku spadkodawcy aktywów, które pokrywałyby należny im zachowek. Pozew o zachowek nie jest więc niczym innym jak pozwem o zapłatę, jednakże z uwagi na swój szczególny charakter i odrębne regulacje w tym zakresie, formułując pismo w którym domagamy się zapłaty zachowku pamiętać należy o kilku kwestiach.

Oczywiście tak samo jak w przypadku klasycznego pozwu o zapłatę, na początku wskazać należy sąd właściwy do rozpoznania sprawy, a więc sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, a jeżeli miejsca jego zwykłego pobytu w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część, a także należy oznaczyć stronę powodową, wskazując jej adres oraz numer PESEL, stronę pozwaną oraz wartość przedmiotu sporu, czyli kwotę o jaką powód wnioskuje.

Formułując żądanie pozwu wskazać natomiast należy od kogo, na czyją rzecz oraz w jakiej wysokości kwota tytułem zachowku powinna zostać przekazana oraz od kiedy powinny zostać naliczone odsetki za opóźnienie w spłacie zachowku. W uzasadnieniu pozwu powinno zaś znaleźć się przytoczenie wszystkich okoliczności faktycznych oraz dowodów uzasadniających prawo powoda do zachowku oraz na jakiej podstawie nastąpiło jego wyliczenie. Żeby więc uzasadnienie było czytelne najlepiej jest zacząć od wskazania osoby spadkodawcy po którym powód o zachowek się ubiega, a więc jej imienia i nazwiska, daty oraz miejsca śmierci, a także jakie rozrządzenia w testamencie spadkodawca zawarł.

Odnosząc się do treści testamentu niezbędne jest natomiast wskazanie na czyją rzecz został on sporządzony, w jaki sposób spadek został przyjęty, z dobrodziejstwem inwentarza czy wprost, oraz czy zostało wydane postanowienie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. W pozwie warto przytoczyć datę wydania takiego postanowienia, sąd, który je wydał oraz sygnaturę akt pod którą postępowanie było prowadzone, w przypadku braku wydania postanowienia wskazać natomiast należy sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia.

Jako dowód powołać więc można akta sprawy o stwierdzenie nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia. W dalszej kolejności powód wykazać musi, iż jest uprawnionym do zachowku, a więc, że należy do kręgu osób najbliższych spadkodawcy, które są uprawnione z mocy ustawy do zachowku. W tym miejscu uzasadnione jest więc opisanie więzi rodzinnych pomiędzy spadkodawcą, a powodem, które następnie powinny zostać potwierdzone przez załączony do pozwu akt urodzenia powoda. Czasem uzasadnione jest również powołanie odpowiednich świadków, którzy potwierdzą związek powoda ze spadkodawcą.

Gdy już powód przedstawi wszystkie okoliczności świadczące, iż jego roszczenie jest zasadne, należy wytłumaczyć kwotę żądaną tytułem zachowku, a więc dlaczego właśnie o taką sumę powód się ubiega. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni, tytułem zachowku przysługuje mu dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału.

Żeby więc prawidłowo oszacować wysokość zachowku, najpierw należy wskazać co wchodzi w skład majątku spadkowego, jaką wartość posiadają przedmioty składające się na majątek spadkowy, ile wynosiłby udział spadkowy powoda, gdyby doszło do dziedziczenia na podstawie ustawy, a następnie wartość tę zmniejszyć o połowę bądź o jedną trzecią, w zależności od tego do której grupy uprawnionych do zachowku powód się zalicza. Takie wyliczenie i szczegółowy jego opis śmiało można w uzasadnieniu pozwu zawrzeć i jeśli tylko powód dysponuje np. opinią rzeczoznawcy z zakresu szacowania nieruchomości, która określać będzie wartość majątku spadkowego, to jako dowód taki dokument również można do pozwu załączyć.

Jeśli przed wytoczeniem powództwa powód zwracał się do spadkobiercy o wypłatę zachowku i polubowne zakończenie sprawy, to takie pismo również należy do pozwu dołączyć. Decydując się jednakże na powództwo w sprawie o zachowek pamiętać należy, iż jest to, jak zostało powyżej wskazane, powództwo o zapłatę, a więc opłata od takiego pozwu będzie wynosić 5% wartości przedmiotu sporu, więc 5% tego o ile powód się ubiega. Opłatę od pozwu należy uiścić na konto sądu właściwego do rozpoznania sprawy, jeżeli jednak wartość przedmiotu sporu przewyższy 75 000 złotych, wówczas rozpoznaniem sprawy nie zajmie się sąd rejonowy, lecz sąd okręgowy.

O czym należy pamiętać pisząc pozew o zachowek?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *