Rozrządzić własnym majątkiem na wypadek śmierci można tylko w testamencie, przepisy Kodeksu cywilnego nie regulują bowiem możliwości sporządzenia innego dokumentu lub podjęcia określonej czynności prawnej, która będzie skutkować podziałem majątku po śmierci spadkodawcy. Sporządzenie testamentu oczywiście nie jest obowiązkowe, ustawodawca przewidział taką możliwość stanowiąc odpowiednie przepisy w tym zakresie, jeśli jednak testamentu nie będzie, wówczas dziedziczenie odbywać się będzie na zasadach wskazanych w przepisach.

Osoba decydująca się na wyrażenie swej ostatniej woli w testamencie może sporządzić testament własnoręcznie, bądź może udać się do notariusza w celu sporządzenia testamentu notarialnego lub może oświadczyć swą wolę przed osobą urzędową i wówczas zostanie sporządzony testament allograficzny. Z łatwością można więc zauważyć, iż na gruncie obowiązujących przepisów sporządzić testament można na kilka sposobów, niemniej nadal najprostszą metodą jest sporządzenie testamentu własnoręcznego, jednak żeby taki testament był ważny pamiętać należy o kilku zasadach podczas jego pisania.

Zgodnie bowiem z treścią przepisów Kodeksu cywilnego, spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. Testament sporządzony we wskazany sposób jest testamentem holograficznym, czyli własnoręcznym i spadkodawca może go sporządzić praktycznie w każdej chwili, gdyż ustawa nie wprowadza wielkich obostrzeń w zakresie tego testamentu. Z uwagi jednakże na doniosłość czynności prawnej samego testowania, ustawodawca wymaga, aby spadkodawca zachował wskazane powyżej elementy, czyli spisanie testamentu w całości pismem ręcznym, podpis spadkodawcy oraz opatrzenie go datą, brak bowiem jednego z ich powoduje, że testament będzie uznany za nieważny.

Rygorystyczne ujęcie obligatoryjnych elementów każdego testamentu ręcznego, zostało nieco złagodzone w dalszych uregulowaniach Kodeksu cywilnego w których ustawodawca dopuszcza uznanie za ważny testament nieopatrzony datą, jeżeli brak daty nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści samego testamentu oraz co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.

Brak daty nie będzie powodował zatem nieważności testamentu tylko w sytuacjach jasnych i klarownych, gdy nie istnieją wątpliwości we wskazanym powyżej zakresie. Wskazując w testamencie datę jego sporządzenia pamiętać należy, że jej określenie nie musi sprowadzać się do konkretnego przytoczenia dnia, miesiąca oraz roku, w którym spisano testament, dopuszczalne jest bowiem wskazanie daty sporządzenia testamentu w sposób opisowy. Jeśli więc w testamencie znajdzie się zapis, że dokument ten sporządzono np. w dniu 55 urodzin testatora, wówczas bez problemu będzie można ustalić datę spisania testamentu, a więc taki dokument będzie uznany za ważny. Opisowe podanie daty wymaga jednakże, aby na tej podstawie możliwe było względne precyzyjne ustalenie momentu spisania testamentu, szczególnie w przypadku, gdy testator sporządził kilka testamentów.

Jak zostało powyżej wskazane, aby testament był ważny, konieczne jest, aby został on sporządzony własnoręcznie przez testatora i żeby testator własnoręcznie go podpisał. Obowiązek sporządzenia testamentu pismem ręcznym powoduje, iż wykluczona została możliwość maszynowego sporządzenia testamentu, spisania testamentu przez inną osobę, nawet jeśli jego treść dyktował sam testator i który następnie się pod takim testamentem podpisał, a także nie dopuszcza się sporządzenia testamentu na tablecie, przy użyciu e-długopisu. Konieczność złożenia własnoręcznego podpisu pod testamentem powoduje natomiast, że nie można go podpisać przy użyciu podpisu elektronicznego. Ponadto, niedopuszczalne jest jedynie parafowanie przez testatora testamentu, konieczne bowiem jest, aby testament został odręcznie podpisany zarówno imieniem, jak i nazwiskiem.

Podpis powinien znajdować się pod postanowieniami testamentowymi, by dać w ten sposób wyraz, iż odnosi się do całości spisanych rozrządzeń. Jeśli jednak w treści testamentu dokonano zmian po jego podpisaniu, zmienione rozrządzenia będą ważne, gdy spisujący testament opatrzy je datą, lub datą z podpisem, by dać w ten sposób pełny wyraz swej woli. Podpis gwarantuje bowiem wolę spadkodawcy jedynie w zakresie oświadczeń woli, pod którymi został złożony. Pamiętać ponadto należy, że wszelkie dopiski, nowe postanowienia czy też sprostowania umieszczone poniżej podpisu pod testamentem wymagają odrębnego podpisu i datowania, jako że stanowią w istocie odrębne rozrządzenie. Jeśli natomiast testator wykreślił pewne zawarte w testamencie rozrządzenia, uważa się, że nie zostały one spisane, konieczne jednak jest, aby skreślenia dokonane były ręką testatora, przy jego pełnym rozeznaniu i wolnej woli.

O czym należy pamiętać pisząc testament?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *