W skład majątku spadkowego wchodzą nie tylko aktywa, a więc nieruchomości czy zgromadzone przez spadkodawcę oszczędności, lecz również pasywa, czyli wszelkie długi i zobowiązania zaciągnięte przez spadkodawcę za życia. Przyjęcie majątku spadkowego skutkuje więc tym, że spadkobierca staje się odpowiedzialny za długi pozostawione przez spadkodawcę, odpowiedzialność ta jednakże różnie się kształtuje i realny na nią wpływ ma sam spadkobierca.

Dla odpowiedzialności za długi spadkowe zasadnicze znaczenie ma to w jaki sposób majątek spadkowy został przez spadkobiercę przyjęty, a więc czy doszło do prostego przyjęcia spadku, czy do przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Proste przyjęcie spadku przez spadkobiercę powoduje, że taka osoba odpowiada za długi spadkowe bez ograniczenia, a więc jeśli długi spadkowe przekraczają wartość aktywów spadkowych, wówczas spadkobierca będzie zobowiązany do ich pokrycia w wysokości przewyższającej odziedziczony spadek, czyli do pokrycia długów konieczne będzie uszczuplenie majątku osobistego spadkobiercy.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza powoduje zaś, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku, a więc jeśli długi przewyższą aktywa majątku spadkowego, wówczas spadkobierca będzie zobowiązany do ich pokrycia, ale tylko w wysokości odpowiadającej temu o co sam się wzbogacił na skutek przyjęcia spadku, nie będzie porywać zobowiązań spadkodawcy ponad otrzymany majątek, a więc z majątku osobistego.

Jeśli jednak spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi, wówczas przywilej dziedziczenia majątku spadkowego z dobrodziejstwem inwentarza względem niego odpada, a więc taka osoba będzie odpowiadać za długi spadkowe całym swoim majątkiem, tak jakby doszło do prostego przyjęcia spadku.

Spadkobierca, który złożył wykaz inwentarza spłaca długi spadkowe zgodnie ze złożonym wykazem, jednakże nie może zasłaniać się brakiem znajomości wykazu inwentarza złożonego przez innego spadkobiercę, zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu. Taka sama zasada obowiązuje w przypadku sporządzenia spisu inwentarza. W sytuacji, gdy spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i spłacił niektóre długi spadkowe, a nie wiedział i przy dołożeniu należytej staranności nie mógł się dowiedzieć o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi on wówczas odpowiedzialność za niespłacone długi spadkowe tylko do wysokości różnicy między wartością stanu czynnego spadku (aktywami majątku spadkowego), a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów spadkowych, które spłacił.

Jeśli zaś spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i spłacając niektóre długi spadkowe, wiedział lub przy dołożeniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi on odpowiedzialność za te długi ponad wartość stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe, czyli nie powstaje względem niego nieograniczona odpowiedzialność za długi spadkowe.

Do momentu działu spadku, a więc fizycznego podziału majątku spadkowego, spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli więc jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie i uregulował długi spadkodawcy w całości, może on żądać zwrotu przekazanych środków od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów. Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości otrzymanych udziałów, a więc ta osoba, która większy majątek odziedziczyła będzie ponosić wyższą odpowiedzialność za długi spadkodawcy.

Do chwili działu spadku wraz ze spadkobiercami solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe ponoszą także osoby, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne, jednakże odpowiedzialność za dług spadkowe tych osób jest ograniczona do wartości przedmiotu zapisu windykacyjnego według stanu i cen z chwili otwarcia spadku. Osoby te, wspólnie ze spadkobiercami,  ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń. Zaś odpowiedzialność spadkobiercy z tytułu zapisów zwykłych i poleceń ogranicza się do wartości stanu czynnego spadku, a więc bez względu na to czy nastąpiło proste przyjęcie spadku, czy z dobrodziejstwem inwentarza, zarówno spadkobiercy ustawowi, jak i testamentowi, ponoszą ograniczoną odpowiedzialność za szczególny rodzaj długów spadkowych, tj. za zapisy zwykłe i polecenia. Nie jest przy tym istotne czy przedmiot zapisu zwykłego lub polecenia należy do spadku, czy też nie.

Odpowiedzialność za długi spadkowe – kto i w jakiej wysokości odpowiada?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *