Roszczenie o zachowek jest roszczeniem pieniężnym, co oznacza, że uprawniony do zachowku po danym spadkodawcy ma prawo domagać się zapłaty określonej kwoty, której wysokość stanowić będzie część udziału jaki spadkobierca by otrzymał, gdyby dziedziczył spadek na podstawie przepisów ustawy.

Sprawy o zachowek zwykle prowadzą więc do powstania lub zaostrzenia już istniejącego konfliktu między zobowiązanym do zapłaty zachowku, czyli osobą, która odziedziczyła spadek zgodnie z testamentem sporządzonym przez spadkodawcę, a uprawnionym do zachowku, czyli osobą najbliższą spadkodawcy, która nie została uwzględniona w testamencie i nic nie odziedziczyła, dlatego najkorzystniej jest kwestie dotyczące zachowku rozwiązać ugodowo.

Ugodę w sprawie o zachowek strony mogą zawrzeć praktycznie na każdym etapie, a więc zarówno przed wszczęciem postępowania sądowego w tym zakresie, jak również już w toku procesu, przepisy nie zawierają bowiem w tym względzie żadnych ograniczeń, a wręcz przeciwnie, ugodowemu zakończeniu sprawy zawsze nadaje się priorytet. Zawarcie ugody w sprawie o zachowek przed wszczęciem postępowania ma wiele zalet, zatem ubieganie się o zachowek, bądź ustalenie jego warunków spłaty, najlepiej jest zacząć od rozmowy.

Zgodne ustalenie warunków spłaty zachowku nie tylko bowiem ograniczy stres jednej i drugiej strony związany z koniecznością uzyskania porady u prawnika specjalizującego się w prawie spadkowym, lecz także stres wywołany wszczęciem i prowadzeniem postępowania sądowego i stawiennictwem na rozprawach sądowych. Poza „spokojem ducha”, ugodowe załatwienie sprawy o zachowek gwarantuje również szybsze jej zakończenie, a co za tym idzie, uprawniony szybciej otrzyma należne mu świadczenie tytułem zachowku.

Praktyka pokazuje bowiem, że decydując się na sądowe dochodzenie zachowku, należy liczyć się z tym, że postępowanie w pierwszej instancji potrwa ok. 1,5 roku, przy założeniu, że sprawa nie jest szczególnie skomplikowana, jeśli jednak konieczne będzie np. sporządzenie dodatkowej opinii biegłego rzeczoznawcy dotyczącej wyceny majątku spadkowego, wówczas postępowanie to może znacznie się wydłużyć. Tak samo będzie w przypadku, gdy od wyroku sądu pierwszej instancji złożona zostanie apelacja. Ponadto, warto mieć również na względzie, iż po kilkuletnim procesie o zapłatę zachowku, mimo uzyskania korzystnego wyroku, uprawniony może mieć problem z wyegzekwowaniem należnej mu sumy, gdyż może się okazać, że zobowiązany majątku już nie posiada.

Niektórzy wskazują, iż zawarcie ugody w sprawie o zachowek nie jest opłacalne, gdyż z reguły zachowek ustalony ugodą opiewa na kwotę niższą niż ta, która mogłaby zostać zasądzona po przeprowadzeniu postępowania przez sąd, pamiętać jednak należy, iż zawarcie ugody nie wymaga od uprawnionego do zachowku uiszczenia z góry opłaty sądowej za złożenie powództwa, ani innych kosztów sądowych. Zawarcie ugody przed wszczęciem postępowania sądowego korzystne jest również dla zobowiązanego do zachowku, a to dlatego, że nie będzie on musiał zwracać stronie przeciwnej kosztów sądowych wygenerowanych procesem, które mogą sięgnąć nawet kilkunastu tysięcy złotych, a ponadto będzie mógł wynegocjować korzystne dla siebie warunki spłaty zachowku, np. w miesięcznych ratach, jeśli nie dysponuje sumą na pokrycie całego zachowku.

Zawarcie ugody, której przedmiotem będzie zapłata zachowku, możliwe jest również na etapie postępowania sądowego i to w toku całego procesu, może się więc okazać, że strony już na pierwszej rozprawie skłonne jednak będą podjąć negocjacje i wypracują zgodne stanowisko, lecz do zawarcia ugody może dojść również na trzeciej bądź czwartej rozprawie. Ugoda zawarta w ramach prowadzonego postępowania powoduje nie tylko ograniczenie kosztów sądowych, lecz przede wszystkim, w razie jej niewykonania przez zobowiązanego do zapłaty zachowku, uprawnia do podjęcia przymusowej egzekucji przez komornika, w ten sposób uprawniony ma realną możliwość wyegzekwowania należnego mu świadczenia.

Brak ugody w postępowaniu sądowym i wydanie przez sąd wyroku nie oznacza, iż ugody nie można zawrzeć na etapie postępowania egzekucyjnego, jednakże skłonienie drugiej strony do zawarcia ugody właśnie wówczas nie będzie prostym zadaniem, gdyż zwykle na tym etapie zobowiązany do zapłaty zachowku zbyt wielu argumentów już nie posiada. Zawarcie ugody uzależnione jest jednakże od woli obydwóch stron, dlatego nie można wykluczyć, że w takich okolicznościach do ugody nigdy nie dojdzie.

Kiedy można zawrzeć ugodę o zachowek?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *